( 1 ) 27 نامه‌اى ديگر به امپراتور روم ابو عبيد ش 55 ؛ قلقشندى ، 6 / 377 ، سنن سعيد بن منصور ج 2 ش 2479 ؛ المطالب العالية ، ابن حجر ، ش 4342 به نقل از حارث بن أسامه . بنگريد : مجلهء معارف ياد شده در مآخذ نامهء پيشين . از محمد پيامبر خدا به امپراتور روم : من تو را به اسلام فرا مىخوانم ؛ اگر به اسلام روى آورى ، آنچه مسلمانان راست تو را نيز باشد و آنچه بر ايشان است بر تو نيز باشد ( 1 ) . چنانچه به اسلام نگروى ، بايد سرگزيت بپردازى ؛ زيرا كه خداوند مىگويد : « با آن دسته از اهل كتاب كه به خدا و روز بازپسين باور ندارند و حرام خدا و پيامبر خدا را حرام نمىدانند و به آيين حقّ و راستى نمىگروند ، پيكار كنيد تا با خوارى و زبونى جزيه دهند ( 2 ) . » و گرنه ، كشاورزان را از پذيرفتن اسلام يا پرداخت سرگزيت ، بازمدار . 1 . يعنى در حقوق و تكاليف با مسلمانان برابر خواهى بود . - م . 2 . سورهء توبه / 29 . طبرسى در تفسير اين آيه مىنويسد : جزيه‌پرداز بايد خود ، پياده - نه سواره - و در حالى كه او ايستاده و جزيه‌گيرنده نشسته است . . . جزيهء خود را بپردازد ( جوامع الجامع ، 2 / 49 ) . - م . ( 2 ) 28 پاسخ امپراتور روم به پيامبر اسلام ( ص ) يعقوبى 2 / 84 ؛ منشآت السّلاطين ، فريدون بيگ 1 / 30 مقابله كنيد : السّهيلىّ 2 / 320 . از قيصر پادشاه روم ، به احمد فرستاده خدا كه عيسى به آمدن وى مژده داده است : همانا نوشتهء تو همراه فرستاده‌ات به من رسيد ، و من به پيامبرى تو گواهى مىدهم . ما ( ترسايان ) ، نام تو را در انجيل مىيابيم ؛ عيسى پسر مريم ، ما را به آمدن تو مژده داده است . من مردم روم را به آيين تو فرا خواندم ، ولى نپذيرفتند . اگر پذيرفته بودند ، بىگمان به سود ايشان بود . من خود ، بسيار دوست داشتم كه در نزد تو بودم و به خدمتگزارى تو و شست و شوى پاهاى تو مىپرداختم .